Sinterklaas: cadeautjes, surprises en tradities op pakjesavond

Wanneer is pakjesavond?

Pakjesavond is de avond van 5 december, de vooravond van de feestdag van Sint-Nicolaas op 6 december. In Nederland komen de cadeautjes op die avond; in Vlaanderen komt de Sint in de nacht van 5 op 6 december en liggen de cadeautjes er de volgende ochtend. Veel families vieren het op de avond zelf, andere schuiven het op naar het dichtstbijzijnde weekend.

Sinterklaas in Nederland: van intocht tot pakjesavond

Sint-Nicolaas was in de 4e eeuw bisschop van Myra, in het zuiden van het huidige Turkije, en geldt als beschermheilige van kinderen en zeelieden. Volgens de legende hielp hij arme mensen in het geheim – daar komt het stiekem geven ’s nachts vandaan. In Nederland ziet het seizoen er zo uit:

• Half november komt Sinterklaas volgens de traditie met de stoomboot uit Spanje aan. De landelijke intocht is op televisie te zien, en ook in veel steden en dorpen is er een intocht.
• Vanaf de intocht mogen kinderen af en toe hun schoen zetten: ’s avonds bij de kachel, de open haard of de verwarming, met een wortel of wat hooi voor het paard en een tekening voor de Sint. Ze zingen er een sinterklaasliedje bij.
• De volgende ochtend zit er een kleinigheid in de schoen: kruidnoten, een chocolademuntje of een klein speeltje.
• Op pakjesavond wordt er na het eten op de deur gebonsd en staat er een zak met cadeautjes voor de deur. Kinderen pakken uit; oudere kinderen en volwassenen pakken hun surprises uit en lezen de gedichten hardop voor.

Sinterklaas in Vlaanderen

In Vlaanderen is Sinterklaas vooral een kinderfeest. Kinderen schrijven vooraf een brief aan de Sint, zetten op 5 december ’s avonds hun schoen klaar bij de schouw of de verwarming – vaak met een wortel voor het paard – en vinden op 6 december ’s ochtends hun cadeautjes. Voor kinderen is het een van de belangrijkste cadeaumomenten van het jaar. Volwassenen geven elkaar meestal iets met kerst. In de streek rond Ieper en rond Aalst brengt niet Sinterklaas maar Sint-Maarten de cadeautjes, op 11 november; in sommige andere gemeenten komen ze allebei.

Sinterklaas: cadeautjes voor de schoen

Een schoencadeautje is klein: het past in of naast de schoen en is vooral een verrassing bij het ontbijt. Goede ideeën:

• Kruidnoten, chocolademunten of een klein marsepeinen figuurtje
• Een kleine chocoladeletter met de eerste letter van de naam
• Stickers, een gum in een grappige vorm of een paar kleurpotloden
• Een dun voorleesboekje of een kleurplaat met een sinterklaasliedje
• Een eierdopje met schoteltje voor het eitje op zondag – € 11,90
• Een keramieken huisje – € 14,90; elk jaar een huisje erbij, tot er een heel straatje op de vensterbank staat

Voor volwassenen werkt de schoen ook: een espressobekertje met een zakje vers gebrande bonen, een theekom met losse thee of een mini-potje met een vetplantje. Zulke kleine cadeaus tot € 25 staan bij elkaar onder cadeaus tot 25 euro.

Sinterklaas­cadeautjes per leeftijd

Een idee dat jaren meegaat: elk kind krijgt op pakjesavond een eigen mok voor de warme chocolademelk met slagroom. Een rode kerstmok in Kersenrood past bij de mantel van de Sint en gaat daarna mee tot en met kerst.

Lootjes trekken: zo spreek je het af

Met lootjes trekken krijgt iedereen één cadeau van één persoon, in plaats van een stapel kleine cadeautjes van iedereen. Zo pak je het aan:

• Spreek af wie meedoet, op welke datum jullie het vieren en hoeveel je per lootje uitgeeft.
• Trek de namen op papier of via een website voor lootjes trekken; die zorgt er ook voor dat niemand zichzelf trekt.
• Laat iedereen een verlanglijstje maken met een paar ideeën binnen het budget.
• Spreek af of er een surprise en een gedicht bij moeten – bij oudere kinderen en volwassenen hoort dat er meestal bij.
• Liever geen lootjes? Speel dan het dobbelspel: iedereen neemt een paar kleine cadeautjes van een vast bedrag mee, en met de dobbelsteen bepaal je wie welk pakje krijgt.

Surprise-ideeën met een cadeau erin

Een surprise is een zelfgemaakte verpakking die iets zegt over de ontvanger – hoe beter je hem of haar kent, hoe leuker. Het echte cadeau zit erin. Een paar ideeën om mee te beginnen:

Verstop je een mok in een surprise, pak hem dan eerst in zijdepapier in en vul de holte op. Hoe dat het best gaat, lees je in mok inpakken als cadeau.

Een sinterklaas­gedicht schrijven

• Schrijf in de derde persoon, alsof de Sint zelf schrijft: ‘Sint hoorde dat…’
• Kies één voorval van het afgelopen jaar en maak er een grapje over – plagen mag, kwetsen niet.
• Laat de regels twee aan twee rijmen; 8 tot 20 regels is genoeg.
• Eindig met een hint naar het cadeau en onderteken met ‘Sint’ of ‘Sinterklaas’.
• De ontvanger leest het gedicht hardop voor, pas daarna mag het pakje open.

Een kort voorbeeld bij een mok met deksel: ‘Sint weet dat jij thee zet, iedere dag weer, / en dan vergeet je hem, keer op keer. / Pas als hij koud is, denk je eraan: / “Ach, mijn thee, die heb ik weer laten staan.” / Daarom deze mok, met een deksel erbij: / zo blijft je thee langer warm – en ben jij weer blij.’

Pakjesavond: lekkers op tafel

• Kruidnoten: kleine, ronde en knapperige koekjes met speculaaskruiden.
• Pepernoten: van oorsprong taaier, met roggemeel en anijs; veel mensen noemen kruidnoten ook pepernoten.
• Chocoladeletters: de eerste letter van je naam in melk-, pure of witte chocolade.
• Speculaas en taaitaai, en een banketstaaf of banketletter van bladerdeeg met amandelspijs.
• Marsepein en schuimpjes voor wie van zoet houdt.
• Warme chocolademelk met slagroom voor de kinderen, bisschopswijn – warme rode wijn met sinaasappel, kruidnagel en kaneel – voor de volwassenen.

Zet kruidnoten in een paar kommetjes op tafel, zodat iedereen erbij kan zonder op te staan, leg de banketstaaf in plakjes op een plank en schenk de chocolademelk in grote mokken.

Sinterklaas op school en op het werk

• Op school: op veel basisscholen komt Sinterklaas rond 5 december op bezoek. In de hogere groepen trekken kinderen lootjes en maken ze een surprise voor een klasgenoot, meestal met een klein budget van een paar euro.
• Op het werk: trek lootjes met een vast budget van € 5–10, of leg een chocoladeletter op elk bureau. Een klein cadeau met Sinterklaas valt meer op dan in de drukte rond kerst.

Mokken met jullie logo maken we vanaf 24 stuks. Omdat de productie na goedkeuring van het proefstuk 4–6 weken duurt, vraag je voor Sinterklaas uiterlijk begin oktober een offerte aan. Ideeën en budgetten voor zakelijke cadeaus staan in relatiegeschenken en personeelscadeaus; alles over stempel en glazuur lees je bij mokken met logo.

Op tijd bestellen voor pakjesavond

Bestel voor pakjesavond uiterlijk eind november. Producten op voorraad versturen we binnen 1–2 werkdagen na betaling; de bezorging duurt meestal 2–4 werkdagen. Op verzoek pakken we gratis in, met een handgeschreven kaartje – al maak je de surprise natuurlijk zelf. Wordt het krap, dan komt de cadeaubon als pdf per e-mail; geprint en opgerold past hij in elke schoen.

Na pakjesavond begint het zoeken naar kerstcadeaus: ideeën vind je bij kerstcadeau voor haar en kerstcadeau voor hem.

Veelgestelde vragen