Thee zetten: watertemperatuur en trektijd per soort (tabel)
Thee zetten draait om twee dingen: de juiste watertemperatuur en de juiste trektijd voor de soort. Zwarte thee wil water van 95–100 °C en 3–5 minuten, groene thee maar 70–85 °C en 1–3 minuten. Hieronder vind je alle waarden in één tabel, met de hoeveelheid thee per kopje, 80 °C zonder thermometer, losse thee zetten in de theepot en verse muntthee.
Thee zetten: temperatuur en trektijd per soort
| Theesoort | Watertemperatuur | Trektijd | Thee per 200 ml | Aantal keer opgieten |
|---|---|---|---|---|
| Zwarte thee (Assam, Ceylon, Engelse melange, Earl Grey) | 95–100 °C | 3–5 minuten | 2–3 g | 1 |
| Darjeeling first flush | 85–90 °C | 2–3 minuten | 2 g | 1–2 |
| Groene thee, Japans (sencha) | 70–80 °C | 1–2 minuten | 2–3 g | 2–3 |
| Groene thee, Chinees | 75–85 °C | 2–3 minuten | 2–3 g | 2–3 |
| Witte thee | 75–85 °C | 2–5 minuten | 2–4 g | 2–3 |
| Oolong | 85–95 °C | 2–4 minuten | 3–4 g | 3–5 |
| Pu-erh | 95–100 °C | 2–3 minuten; giet een eerste, korte spoeling weg | 3–4 g | meerdere keren |
| Rooibos | 100 °C | 5–10 minuten | 2–3 g | 1 |
| Kruiden- en vruchtenthee | 100 °C, bruisend kokend | minstens 5 minuten, meestal 5–10 | 2–3 g | 1 |
| Verse muntthee | 100 °C | 5–7 minuten | 1–2 flinke takjes (10–15 blaadjes) per glas van 250 ml | 1 |
| Matcha | 70–80 °C | 15–30 seconden opkloppen | 1–2 g op 70–80 ml | 1 |
De waarden zijn richtwaarden voor losse thee. Staat er op de verpakking iets anders, begin dan daarmee. Wil je sterkere thee, neem dan meer blaadjes in plaats van hem langer te laten trekken: langer trekken maakt thee niet sterker, maar bitterder. Een volle theelepel losse thee weegt, afhankelijk van de bladgrootte, ongeveer 2–3 gram.
Goed om te weten: gedroogde kruiden en stukjes fruit kunnen ziektekiemen bevatten. Giet kruiden- en vruchtenthee daarom op met bruisend kokend water en laat hem minstens 5 minuten trekken. Water uit een heetwaterdispenser op kantoor is daar vaak niet heet genoeg voor.
80 °C zonder thermometer: zo laat je water afkoelen
Het makkelijkst is een waterkoker met temperatuurinstelling. Heb je die niet, meng dan kokend water met koud kraanwater. De waarden gelden voor kraanwater van ongeveer 15 °C; schenk je het mengsel in een voorverwarmde pot, dan zit je dicht bij de juiste temperatuur.
| Gewenste temperatuur | Kokend : koud water | Voor |
|---|---|---|
| ongeveer 90 °C | 9 : 1 | oolong, Darjeeling first flush |
| ongeveer 80–85 °C | 4 : 1 | witte thee, Chinese groene thee |
| ongeveer 75–80 °C | 3 : 1 | sencha, matcha |
| ongeveer 70 °C | 2 : 1 | fijne Japanse groene thee |
Ook overschenken koelt af: elke keer dat je kokend water in een koude kan of kop giet, verliest het een paar graden. Gewoon wachten kan ook, maar vraagt geduld: hoe snel water afkoelt, hangt sterk af van de hoeveelheid en de kan, en tot 80 °C duurt het al gauw een paar minuten. Een kokendwaterkraan geeft water van rond de 100 °C: prima voor zwarte thee, rooibos en kruidenthee, maar te heet voor groene en witte thee.
Losse thee zetten in de theepot: stap voor stap
- 1. Verwarm de theepot voor: spoel hem om met heet water en giet dat weg.
- 2. Weeg de thee af: 2–3 gram per 200 ml, voor een theepot van 800 ml dus 8–12 gram.
- 3. Giet water van de juiste temperatuur op en doe het deksel erop.
- 4. Houd de trektijd bij met een timer. Scheid daarna blaadjes en thee: haal de zeef eruit of schenk alle thee in de kopjes of in een tweede, voorverwarmde pot.
- 5. Groene en witte thee en oolong kun je opnieuw opgieten. Laat ze dan telkens 30–60 seconden langer trekken.
Bij onze theepot van 800 ml met filter zit het zeefje in de wand, vóór de tuit: de blaadjes blijven bij het inschenken in de pot. Schenk daarom na de trektijd alle thee uit. De pot is genoeg voor vier kopjes. Voor twee personen volstaat de kleine theepot van 500 ml, en voor jezelf alleen de tea-for-one-set met een potje van 450 ml en een theekom van 150 ml.
Theepotten van gespikkeld steengoed, met de hand geglazuurd: voor één, twee of vier kopjes.
Bekijk de theepottenTheepot op een theelichtje: zo blijft je thee warm
Op een theelichtje, een houder met een waxinelichtje eronder, blijft de pot lang warm. Let daarbij op drie dingen:
- Haal eerst de blaadjes of het zeefje eruit: op het theelichtje trekt de thee anders door en wordt hij wrang.
- Zet alleen een gevulde pot op een brandend theelichtje, nooit een lege.
- Houd kruiden- en vruchtenthee niet urenlang warm; zet liever een verse pot.
Een voorverwarmde theepot van steengoed houdt de warmte zelf ook goed vast: voor de eerste twee, drie kopjes blijft de thee er vaak warm genoeg in, ook zonder theelichtje. Een theemuts helpt ook.
Verse muntthee en thee met een koekje
Verse muntthee staat op de kaart van veel Nederlandse en Belgische cafés: een paar takjes munt in een hoog glas, overgoten met kokend water, vaak met honing ernaast. Thuis maak je hem net zo. Neem per glas van 250 ml een of twee flinke takjes, samen zo’n 10–15 blaadjes, kneus ze licht tussen je vingers, giet er kokend water over en laat 5–7 minuten trekken.
Marokkaanse muntthee, die je in Nederland en België ook veel tegenkomt, is iets anders: Chinese groene thee (gunpowder), verse munt en flink wat suiker, gezet in een metalen theepot en van hoog in kleine glaasjes geschonken.
Gewone zwarte thee drinken Nederlanders en Vlamingen meestal zonder melk, met hooguit een klontje suiker of een schijfje citroen, en met een koekje erbij. Voor de theetafel zet je dan een suikerpot klaar, en een melkkannetje voor wie toch melk wil. Kies een kop met een ruime schotel waarop het lepeltje en het koekje passen. Hoe theetradities in China en Japan eruitzien, lees je in theeceremonie: gongfu cha en de Japanse theeceremonie.
Veelgemaakte fouten bij thee zetten
- Kokend water op groene thee: hij wordt bitter en wrang in plaats van fris.
- Zwarte thee te lang laten trekken: er komen meer looistoffen vrij en de thee smaakt streng.
- Blaadjes in de pot laten zitten: de thee trekt door, zeker op een theelichtje.
- Water dat al uren in de waterkoker staat: de thee smaakt vlak. Neem elke keer vers, koud water uit de kraan.
- Heel hard water: op zwarte thee ontstaat een vliesje en de thee wordt troebel. Een waterfilter helpt.
- Een klein thee-eitje tot de rand vullen: de blaadjes kunnen niet openvouwen. Een grote zeef of de pot zelf werkt beter.
- Kruidenthee uit de heetwaterdispenser: het water is niet heet genoeg om eventuele ziektekiemen te doden.
Theezakje of losse thee?
In theezakjes zit meestal fijngesneden thee. Die trekt sneller en sterker, maar wordt ook sneller bitter: haal het zakje dus op tijd uit je kopje. Losse thee heeft ruimte nodig om open te vouwen. In de pot of een grote zeef smaakt hij voller dan in een klein thee-eitje. Goede groene en witte thee en oolong kun je bovendien meerdere keren opgieten; met zakjes lukt dat zelden.
Thee met melk, citroen of honing
- Melk past bij stevige zwarte thee zoals Assam of Engelse melange en maakt hem zachter.
- Citroen maakt zwarte thee zichtbaar lichter van kleur. Haal het schijfje er na korte tijd weer uit, anders wordt de thee bitter van de schil.
- Honing roer je er pas door als de thee iets is afgekoeld, tot ongeveer 40–50 °C; dan blijft het aroma van de honing behouden.
- Groene en witte thee hebben meestal niets extra’s nodig.
Kalk en theeaanslag verwijderen
- Theeaanslag in pot en kop: doe er 1 eetlepel zuiveringszout in, vul aan met heet water, laat een nacht staan en spoel om.
- Tuit en zeefje: maak ze schoon met een smal flessenborsteltje. Gebruik geen staalwol, die krast het glazuur.
- Waterkoker: vul hem half met lauwwarm water, voeg 1–2 eetlepels citroenzuur toe, laat 30 minuten inwerken, spoel goed om en kook één keer vers water dat je weggiet.
- Minder kalk vanaf het begin: bij hard kraanwater loont een waterfilter, voor je waterkoker en voor de smaak.
Onze theepotten en kopjes van steengoed zijn vaatwasserbestendig. Meer over vaatwasser, magnetron en vlekken lees je bij onderhoud van keramiek en porselein.
Waarin serveer je welke thee?
Groene thee en oolong drink je het liefst uit kleine theekommen van 100–150 ml: elke opgieting is op voordat hij afkoelt. Zwarte thee hoort in theekopjes van 200–250 ml, laag en breed, zodat hij sneller op drinktemperatuur komt en je zijn kleur ziet. Verse muntthee staat het mooist in een hoog glas, maar blijft in een voorverwarmde mok langer warm.
Voor een kop losse thee tussendoor is een theemok met filter en deksel handig: het deksel houdt de thee warm tijdens het trekken en dient daarna als onderzetter voor het natte filter. Matcha klop je op in een brede kom; hoeveelheid, temperatuur en een recept voor matcha latte lees je in matcha maken.
Veelgestelde vragen
Hoe heet moet het water voor groene thee zijn?
Voor Japanse groene thee zoals sencha 70–80 °C, voor Chinese groene thee 75–85 °C. Kokend water maakt groene thee bitter.
Hoe lang moet zwarte thee trekken?
3–5 minuten met water van 95–100 °C. Darjeeling first flush smaakt fijner met 85–90 °C en 2–3 minuten.
Hoeveel thee gebruik je per kopje?
2–3 gram losse thee per 200 ml, ongeveer een volle theelepel. Voor een theepot van 800 ml heb je 8–12 gram nodig.
Hoe vaak kun je groene thee opnieuw opgieten?
Meestal twee tot drie keer, oolong nog vaker. Laat de thee bij elke opgieting 30–60 seconden langer trekken.
Hoe maak je verse muntthee?
Neem een of twee flinke takjes verse munt (10–15 blaadjes) per glas van 250 ml, kneus de blaadjes licht, giet er kokend water over en laat 5–7 minuten trekken. Honing of suiker naar smaak.
Waarom moet kruidenthee met kokend water?
Gedroogde kruiden en vruchten kunnen ziektekiemen bevatten. Met bruisend kokend water en minstens 5 minuten trektijd zit je veilig.
Wordt thee sterker als je hem langer laat trekken?
Niet echt. Het grootste deel van de cafeïne zit er na een paar minuten al in; langer trekken maakt de thee vooral bitterder en wranger. Wil je sterkere thee, neem dan meer blaadjes.
Hoe krijg je 80 °C zonder thermometer?
Meng vier delen kokend water met één deel koud kraanwater. Dat geeft ongeveer 80–85 °C als je het in een voorverwarmde pot schenkt.
Theepotten van steengoed: 800 ml met filter voor vier kopjes, 500 ml voor twee en de tea-for-one-set voor jezelf.
Bekijk de theepotten
