Borrelplank maken: zo leg je hem stap voor stap op
Een borrelplank maken is vooral een kwestie van volgorde: eerst de schaaltjes met dips en olijven, dan kaas en worst, daarna brood en crackers en tot slot druiven, tomaatjes en nootjes in de gaten. Hieronder lees je wat er op een Nederlandse of Vlaamse borrelplank hoort, hoeveel je per persoon nodig hebt (in grammen), hoe je hem in zeven stappen opmaakt en hoe lang hij van tevoren klaar mag staan.
Wat hoort er op een borrelplank?
Een goede borrelplank heeft iets hartigs, iets zouts, iets fris en iets om in te dippen. Zes bouwstenen zijn genoeg, en van elke bouwsteen kies je twee of drie soorten. Meer is niet nodig: met tien soorten worst en zes kazen wordt de plank vooral druk.
| Bouwsteen | Voorbeelden | Tip |
|---|---|---|
| Kaas | jonge of belegen Goudse in blokjes, oude kaas of boerenkaas in brokken, brie of camembert, verse geitenkaas, een blauwe kaas | minstens één zachte en één harde kaas; meer over soorten lees je in kaasplank samenstellen |
| Worst en vleeswaren | droge worst, salami, fuet, chorizo, rauwe ham, ossenworst, grillworst, leverworst | twee droge soorten en één zachte, zoals leverworst |
| Zuur en zout | olijven, augurken, zilveruitjes, Amsterdamse uien, borrelnootjes, gezouten amandelen, chips | altijd in schaaltjes, dan rolt en lekt er niets over de plank |
| Brood en crackers | stokbrood, ciabatta, toastjes, crackers, soepstengels, grissini | pas vlak voor het serveren erbij, anders worden ze zacht |
| Dips en spreads | hummus, tapenade, kruidenkaas, aioli, mosterd, tzatziki, vijgenjam | drie smaken: fris, kruidig en zoet |
| Vers | snoeptomaatjes, komkommer, wortel, paprika, bleekselderij, druiven, vijgen, partjes peer | vult de gaten en maakt de plank lichter |
Typisch Hollands op de plank zijn blokjes oude kaas en leverworst met mosterd en ossenworst met Amsterdamse uien. In Vlaanderen staat bij het aperitief vaak een bordje kaasblokjes met selderijzout en mosterd op tafel. Warme borrelhapjes zoals bitterballen, kipnuggets of mini-loempia’s horen niet op de plank: ze maken crackers zacht en de plank vet. Zet ze apart op een schaal met een bakje mosterd of chilisaus erbij.
Hoeveel heb je per persoon nodig?
De hoeveelheid hangt vooral af van één vraag: volgt er nog een maaltijd of niet? Een plank bij het aperitief is een voorproefje; op een verjaardag zonder diner is de plank de hele avond het eten. Reken met deze hoeveelheden per persoon:
| Per persoon | Aperitief (1–2 uur, daarna eten) | Borrel of verjaardag (2–4 uur) | Borrelplank als maaltijd |
|---|---|---|---|
| Kaas | 40–50 g | 75–100 g | 125–150 g |
| Worst en vleeswaren | 30–40 g | 50–75 g | 100–125 g |
| Brood en crackers | 30–40 g | 60–80 g | 100–150 g |
| Nootjes en chips | 20–30 g | 40–50 g | 40–50 g |
| Olijven, augurken en uitjes | 20–30 g | 40–50 g | 50 g |
| Groente en fruit | 50 g | 75–100 g | 100–150 g |
| Dips en spreads | 2 eetlepels | 3–4 eetlepels | 4–5 eetlepels |
Een voorbeeld: voor een verjaardag met 8 gasten zonder diner koop je 600–800 g kaas, 400–600 g worst en vleeswaren, twee stokbroden en een pak crackers, 300–400 g nootjes, 300–400 g olijven en augurken, 600–800 g groente en fruit en drie bakjes dip. Komen er ook warme hapjes op tafel, dan blijf je aan de onderkant van de marge. Kinderen tel je als halve porties, en bij een lange avond met bier of wijn reken je liever iets ruimer.
Borrelplank maken in 7 stappen
- Kies de ondergrond: een plank of schaal van 30–35 cm voor een aperitief met 4–6 personen, 40–50 cm of twee schalen voor 8 personen. Voor grotere groepen maak je liever twee of drie planken dan één reuzenplank.
- Haal de kaas 30–60 minuten van tevoren uit de koelkast. Worst en vleeswaren blijven koel tot je gaat opleggen.
- Zet eerst de schaaltjes neer met dips, olijven en nootjes. Verdeel ze over de plank, bijvoorbeeld drie stuks in een driehoek: zij bepalen de indeling.
- Leg de kaas in grote stukken met wat ruimte ertussen: blokjes, driehoekjes, plakken en een hele brie waar je één punt uit snijdt, zodat je gasten zien hoe ze moeten snijden.
- Leg de worst ernaast: salami als rivier of roosje, droge worst als waaier, rauwe ham in losse plooien.
- Vul de gaten met druiven, snoeptomaatjes, partjes komkommer en nootjes, tot de ondergrond nauwelijks nog te zien is.
- Leg vlak voor het serveren brood en crackers erbij, samen met prikkers, een mesje per zachte kaas, een vorkje voor de worst, servetten en een leeg schaaltje voor prikkers en pitten.
Werk van groot naar klein en wissel kleuren af: lichte kaas naast donkere salami, rode tomaatjes naast groene olijven. Op een rustig glazuur zoals Melkwit komen die kleuren het best uit. Op het donkere serveerplateau Houtskool springen lichte kazen, druiven en peer er juist uit.
Zo leg je worst en kaas mooi neer
| Techniek | Geschikt voor | Zo doe je het |
|---|---|---|
| Salamiroosje | salami, chorizo | leg plakjes overlappend over de rand van een wijnglas, vul aan met drie of vier lagen naar binnen toe, keer het glas om op de plank en til het voorzichtig op |
| Salamirivier | salami, fuet, droge worst | vouw de plakjes dubbel en leg ze dakpansgewijs in een slingerende lijn over de plank |
| Waaier | droge worst, chorizo, plakken kaas | leg de plakjes half over elkaar in een boog, mooi langs de rand van een ronde schaal |
| Losse plooien | rauwe ham, coppa | leg de plakken niet plat maar in losse golven, dan blijven ze luchtig en makkelijk te pakken |
| Rolletjes | gekookte ham, kipfilet | rol de plakken strak op, eventueel met roomkaas en bieslook, en leg ze naast elkaar als houtblokken |
| Kaasblokjes | jonge en belegen kaas | snijd blokjes van 1,5–2 cm en prik een deel ervan samen met een olijf of augurk aan een prikker |
| Brokken | oude kaas, Parmezaanse kaas | steek met een puntig kaasmesje grove stukken uit het blok; dat ziet er royaal uit en smaakt voller dan dunne plakjes |
| Hele zachte kaas | brie, camembert, verse geitenkaas | leg hem in zijn geheel neer, snijd er één punt uit en leg er een eigen mesje bij |
Twee of drie technieken per plank zijn genoeg, bijvoorbeeld een salamirivier door het midden, blokjes kaas aan de randen en één roosje als blikvanger. Wie alles tegelijk wil laten zien, krijgt een onrustige plank waarop niemand meer ziet wat wat is.
Plank of schaal: waarop serveer je hem?
| Ondergrond | Voordelen | Let op |
|---|---|---|
| Houten plank | warm en klassiek, veel ruimte | neemt geur en vet op, alleen met de hand afwassen |
| Leisteen | koel en strak, je kunt er met krijt de kaasnamen op schrijven | zwaar en krast snel |
| Keramische serveerschaal | geglazuurd, neemt geen geur op, vaatwasserbestendig en je kunt hem voorkoelen | kies een vlakke schaal met een lage rand |
| Etagère of taartplateau | geeft hoogte op tafel en neemt weinig ruimte in | beter voor kleine hoeveelheden of als tweede plank |
Voor een aperitief met 4–6 personen past alles op de ovale serveerschaal van 32 cm; met de ronde serveerschaal van 30 cm ernaast heb je genoeg ruimte voor acht. Dips, olijven en nootjes passen in de tapasschaaltjes van 150 ml, die gewoon op de plank kunnen staan. Snijd niet met kracht op een geglazuurde schaal: messen laten op matte glazuren soms grijze streepjes achter. Dat zijn metaalsporen van het mes, geen beschadiging van het glazuur; met een pasta van zuiveringszout en water poets je ze weer weg, zoals uitgelegd in grijze strepen van bestek verwijderen.
Ovale en ronde serveerschalen van steengoed, met de hand geglazuurd en vaatwasserbestendig – voor kaas, worst en borrelhapjes.
Bekijk de serveerschalenHoe lang van tevoren kun je een borrelplank maken?
| Wanneer | Wat je doet |
|---|---|
| De dag ervoor | boodschappen doen, dips en spreads maken, wortel, paprika en bleekselderij snijden en afgedekt in de koelkast zetten, planken en schaaltjes klaarzetten |
| 2–3 uur ervoor | worst en vleeswaren opleggen, afdekken met folie en koel zetten |
| 1 uur ervoor | kaas uit de koelkast halen, snijden en op de plank leggen, schaaltjes vullen |
| Vlak voor de gasten komen | folie eraf, brood, crackers, chips en nootjes erbij, druiven, tomaatjes en kruiden in de gaten |
Vleeswaren en zachte kaas laat je als vuistregel niet langer dan ongeveer twee uur op kamertemperatuur staan, op warme dagen korter. Bij een lange avond leg je daarom liever twee keer een halve plank neer dan één volle plank die de hele avond blijft staan. Harde kaas, nootjes en olijven kunnen gerust langer op tafel blijven.
Neem je de plank mee naar een feestje? Dek hem af met twee lagen folie, zet hem in de auto op een antislipmat en vervoer crackers, dips en druiven apart. Een keramische schaal is zwaar en staat daardoor stevig. Ben je langer dan een halfuur onderweg, zet hem dan in een koelbox of tussen koelelementen.
Vijf ideeën voor een borrelplank
- Hollandse borrelplank: oude kaas met mosterd, leverworst, ossenworst met Amsterdamse uien, augurken, borrelnootjes en blokjes roggebrood.
- Vlaamse aperitiefplank: kaasblokjes met selderijzout, salami, gedroogde ham, olijven, radijsjes en een Belgisch speciaalbier erbij.
- Mediterrane plank: manchego, chorizo, serranoham, tapenade, gegrilde paprika, artisjokharten en focaccia.
- Vegetarische plank: kaas met microbieel stremsel, hummus, falafel, gegrilde courgette, gevulde pepertjes, olijven en vegetarische vleeswaren die je net als ham kunt rollen.
- Winterplank voor de feestdagen: brie met vijgenjam, rauwe ham, walnoten, verse vijgen, granaatappelpitjes en takjes rozemarijn als kleine kerstboompjes.
Op een feestje met kinderen leg je een aparte kinderplank met blokjes jonge kaas, worstjes, komkommer en soepstengels, plus druiven en snoeptomaatjes die je voor kleine kinderen in de lengte in vieren snijdt. Ideeën voor fruit naast de plank vind je in fruit serveren op een feestje.
Wat drink je bij een borrelplank?
Bij een Hollandse plank met oude kaas en worst past een pils of een stevig blond speciaalbier, bij een Vlaamse aperitiefplank een tripel of een fris witbier. Witte wijn gaat goed samen met geitenkaas en ham, een lichte rode wijn met salami en chorizo, en port of een dessertwijn met blauwe kaas. Zorg altijd voor een alcoholvrij alternatief, zoals alcoholvrij bier, bruiswater met citroen en munt of zelfgemaakte ijsthee. Reken bij een borrel van drie uur op ongeveer vier drankjes per persoon.
Veelgemaakte fouten bij een borrelplank
- Kaas recht uit de koelkast: hij smaakt vlak en ziet er wasachtig uit.
- Crackers en chips te vroeg op de plank: naast dips en tomaatjes worden ze binnen een halfuur zacht.
- Eén mes voor alle kazen: de blauwe kaas belandt op de verse geitenkaas.
- Te veel soorten in kleine stukjes: de plank ziet er druk uit en de kaas droogt uit.
- Geen schaaltje voor prikkers en pitten: gasten weten niet waar ze ermee heen moeten.
- Alles in één keer neerzetten bij een lange avond: na twee uur ligt er een halflege, lauwe plank.
Wil je ook brunchen met vrienden in plaats van borrelen? In brunch thuis lees je hoeveel brood, beleg en eieren je per persoon nodig hebt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel reken je per persoon voor een borrelplank?
Bij een borrel of verjaardag zonder diner ongeveer 400–500 g per persoon, waarvan 75–100 g kaas en 50–75 g worst. Bij een aperitief vóór het eten is ongeveer 250 g per persoon genoeg.
Wat leg je op een borrelplank?
Twee of drie kazen, twee soorten worst, olijven en augurken, nootjes, brood of crackers, twee of drie dips en groente en fruit om de gaten te vullen, zoals druiven en snoeptomaatjes.
Hoe lang van tevoren kun je een borrelplank maken?
Worst kun je 2–3 uur van tevoren opleggen en afgedekt koel zetten. Kaas leg je ongeveer een uur van tevoren neer; brood, crackers, chips en nootjes komen er pas vlak voor het serveren bij.
Hoe lang mag een borrelplank buiten de koelkast staan?
Als vuistregel niet langer dan ongeveer twee uur, op warme dagen korter. Leg bij een lange avond liever in twee rondes neer.
Hoe maak je een salamiroosje?
Leg plakjes salami overlappend over de rand van een wijnglas, voeg drie of vier lagen naar binnen toe en keer het glas om op de plank. Til het glas voorzichtig op: het roosje blijft staan.
Hoe groot moet een borrelplank zijn voor 6 personen?
Voor een aperitief met 4–6 personen is een plank of schaal van 30–35 cm genoeg. Voor een hele avond zet je twee schalen neer of vul je halverwege aan.
Wat is het verschil tussen een borrelplank en een kaasplank?
Op een kaasplank draait alles om kaas, met fruit, noten en brood erbij. Een borrelplank is gemengd: kaas, worst, olijven, nootjes, dips en groente om bij een drankje van te snoepen.
Welke kaas is lekker op een borrelplank?
Een mix van jong of belegen Goudse in blokjes, oude kaas in brokken, een zachte kaas zoals brie en een geitenkaas. Blauwe kaas leg je apart met een eigen mesje, want niet iedereen houdt ervan.
Serveerschalen van steengoed voor je borrelplank: ovaal 32 cm, rond 30 cm en het donkere serveerplateau Houtskool, met tapasschaaltjes voor dips en olijven.
Bekijk de serveerschalen
