Mok beschilderen: zo doe je het stap voor stap – met ideeën voor mokken en borden

Keramiekcafé of thuis: wat blijft zitten op een mok?

Bedenk eerst hoe de mok straks gebruikt wordt. Daarvan hangt af waar en waarmee je schildert:

Voor een mok die elke ochtend op tafel staat, is het keramiekcafé de beste keuze. Voor een cadeau met een naam of een klein motief volstaat porseleinverf, als de mok voorzichtig wordt afgewassen. Hoe de methoden precies werken en wat ze kosten, lees je in keramiek schilderen: uitleg, verf en prijzen.

Welke mok kun je het best beschilderen?

• Vorm: rechte of licht taps toelopende wanden zijn het makkelijkst; een bolle mok vervormt strepen en letters.
• Oppervlak: kies voor porseleinverf een glad geglazuurde, lichte mok – op wit komen de kleuren het helderst uit. Op een mat of gespikkeld glazuur lopen lijnen minder strak en valt het motief minder op.
• Formaat: een mok van 300–400 ml biedt een rustig schildervlak; espressokopjes zijn eerder geschikt voor stippen en initialen.
• Materiaal: porselein en geglazuurd steengoed kunnen tegen het bakken, maar de mok moet wel ovenbestendig zijn.
• Oor: bedenk aan welke kant het oor zit – dat bepaalt welke kant zichtbaar is bij het drinken.

Een witte mok vind je in de hobbywinkel voor een paar euro. Welke verf op welke ondergrond blijft zitten, vergelijkt het artikel keramiekverf: welke verf moet in de oven?

Wat heb je nodig?

• een mok (zie hierboven) en een strook papier op mokformaat voor het ontwerp
• porseleinstiften of porseleinverf in potjes; voor letters en contouren zijn stiften met een fijne punt het makkelijkst – een set van zes kost ongeveer € 12, een losse stift een paar euro
• ronde penselen in maat 0–4 en een plat penseel voor vlakken
• afwasmiddel, spiritus of isopropylalcohol en een pluisvrije doek
• schilderstape, een potlood, carbonpapier en een meetlint
• wattenstaafjes, keukenpapier en een opgevouwen theedoek als onderlaag
• een gewone oven – temperatuur, tijd en eventueel de ovenstand staan in de gebruiksaanwijzing van de verf

Mok beschilderen: stap voor stap

• Schoonmaken: was de mok met afwasmiddel, droog hem af en neem de buitenkant af met spiritus. Pak hem daarna alleen nog aan de binnenkant of het oor vast.
• Schilderzone afplakken: plak rondom de mok schilderstape op ongeveer 2 cm onder de drinkrand. De binnenkant blijft vrij.
• Ontwerp op ware grootte: meet de omtrek met een meetlint of reken de diameter keer 3,14 – een mok met een doorsnee van 8,5 cm heeft een omtrek van ongeveer 26,7 cm. Knip een strook papier van die lengte en teken het motief erop.
• Overbrengen: leg de strook met carbonpapier eronder om de mok, zet hem vast met tape en trek de lijnen over met een potlood.
• Mok neerleggen: leg de mok op een opgevouwen theedoek, zodat hij niet wegrolt, of houd hem van binnenuit vast.
• Schilderen: eerst de lichte vlakken, dan de donkere kleuren, en contouren en letters als laatste. Werk dun en schilder een tweede laag voor dekkende vlakken zodra de eerste is aangedroogd.
• Corrigeren: haal fouten meteen weg met een vochtig wattenstaafje. Trek de tape los zolang de verf nog nat is.
• Drogen: laat de mok, afhankelijk van de verf, ongeveer 4 tot 24 uur drogen op een stofvrije plek.
• Bakken: zet de mok in de koude oven, warm op tot de aangegeven temperatuur – meestal 150–170 °C – en houd die 25–40 minuten aan. Laat de mok daarna in de gesloten oven afkoelen.

De precieze waarden staan op de verpakking van de verf en verschillen per fabrikant. Zie je na het schilderen nog lijntjes van het carbonpapier, haal die dan vóór het bakken voorzichtig weg met een vochtig wattenstaafje, zonder de verf te raken.

In een keramiekcafé hoef je niet zelf te bakken. Je schildert daar op ongeglazuurd biscuit, tekent voor met potlood – de lijnen verbranden later – en brengt elk vlak in twee tot drie lagen aan. Het atelier glazuurt en stookt de mok; na een paar weken haal je hem op.

Bord beschilderen: rand versieren, midden vrijlaten

Een bord heeft twee zones: de rand, ook wel de vlag genoemd, en het midden (de spiegel), waar het eten op ligt en waar je snijdt. Met porseleinverf beschilder je alleen de rand. In een keramiekcafé mag je het hele bord versieren, omdat het glazuur de decoratie beschermt.

• Leg het bord precies in het midden van een draaiplateau of taartdraaiplateau.
• Trek met potlood een lijn op de grens tussen rand en midden: houd het potlood stil en draai het bord.
• Verdeel de rand met lichte potloodstreepjes in vieren of achten, zodat een patroon zich gelijkmatig herhaalt.
• Begin met ringen en stippen langs de buitenrand en schilder daarna het motief op de rand.
• Laat porseleinverf drogen en bak het bord net als een mok; was het daarna bij voorkeur met de hand af.

Een bord met een groot motief in het midden wordt een wandbord. Hoe je het ophangt en combineert met andere borden, lees je in borden aan de muur hangen.

10 motieven voor mokken en borden

Kies motieven die niet storen bij het drinken. Een motief aan de kant die naar je toe staat als je de mok vasthoudt, zie je zelf; de andere kant zien de mensen tegenover je. Zestig andere motieven voor mok, bord, kom en vaas vind je in keramiek schilderen: 60 ideeën.

Mok met naam, datum of tekst

Tekst is een van de populairste motieven op cadeaumokken – en het motief waarbij fouten het meest opvallen. Zo worden de letters gelijkmatig:

• Print de tekst op de computer in het gewenste lettertype, meet de lengte af aan de omtrek van de mok en breng hem over met carbonpapier.
• Op een mok van ongeveer 9 cm hoog zijn letters van 1,5–2,5 cm goed leesbaar.
• Blokletters lukken makkelijker dan schrijfletters; schrijfletters ogen persoonlijker.
• Schrijf met een porseleinstift en maak de neerhalen iets dikker – zo lijkt het op penseelschrift.
• Houd het kort: één tot drie woorden, een naam of een datum.

Geliefde teksten zijn ‘Goedemorgen’, ‘Eerst koffie’, ‘Lievelingsmok’, ‘Even pauze’, ‘Beste juf’ of de naam en geboortedatum van een kind. Foto’s worden trouwens meestal niet geschilderd maar gedrukt; hoe dat werkt, lees je in foto op porselein.

Veelgemaakte fouten bij het beschilderen van een mok

Mokken beschilderen met kinderen

Kinderen kunnen het best met porseleinstiften overweg: die schrijven als viltstiften en druppen niet. Knip een strook papier op mokformaat, waarop het kind zijn motief plant, en breng het motief samen over. Het bakken in de oven doet een volwassene. In een keramiekcafé schilderen kinderen met onderglazuur; onder een voedselveilig glazuur is de mok dan ook geschikt voor chocolademelk en limonade.

Een mok met een tekening van de kleinkinderen is een van de persoonlijkste cadeaus – voor een verjaardag, voor kerst of gewoon bij het volgende bezoek. Meer ideeën vind je in keramiek schilderen met kinderen en cadeau voor opa en oma.

Zo blijft je beschilderde mok mooi

• Was mokken met porseleinverf met de hand af, met een zachte spons, zonder schuurmiddel en zonder ze lang te laten weken.
• Staat de fabrikant de vaatwasser toe, kies dan een eco- of glazenprogramma en het bovenste rek.
• Zet een beschilderde mok alleen in de magnetron als de gebruiksaanwijzing van de verf dat uitdrukkelijk toestaat; met goud- of metallicverf nooit.
• Behandel mokken uit een keramiekcafé als gewoon servies en vermijd temperatuurschokken.
• Vóór het bakken kun je de verf nog afvegen met water of spiritus; na het bakken lukt dat veel moeilijker. Plan het motief dus vooraf.

Liever een mok met een eigen glazuurverloop?

Wil je liever een kant-en-klare mok geven? Bij onze mokken tekent het glazuur zelf het beeld: we glazuren elk stuk met de hand door het in het glazuur te dompelen. Daarom verlopen de glazuurrand en de glazuurloop bij elke mok net iets anders. Hoe zulke glazuureffecten ontstaan, lees je in soorten glazuur. Onze mokken van gespikkeld steengoed zijn vaatwasserbestendig en geschikt voor de magnetron. Voor koffiebars, lunchrooms en bedrijven maken we ook mokken met logo, vanaf 24 stuks – met het logo gestempeld in de klei of in het glazuur.

Veelgestelde vragen