Sansevieria (vrouwentong) verzorgen: water, licht en de juiste pot

Sansevieria verzorgen in het kort

Sansevieria – ook vaak geschreven als sanseveria – heet in het Nederlands vrouwentong. Botanisch hoort de plant sinds 2017 bij de drakenbomen en heet ze Dracaena trifasciata, maar in de winkel en het tuincentrum is de naam sansevieria nog altijd gangbaar.

Hoe vaak geef je een sansevieria water?

De vrouwentong is een vetplant: ze slaat water op in haar dikke bladeren en in haar verdikte wortelstok. Wekenlange droogte vergeeft ze daarom makkelijk, natte voeten niet – water dat in de pot blijft staan, is de belangrijkste doodsoorzaak. Geef pas water als de aarde helemaal is opgedroogd. Dat test je met een satéprikker: steek hem tot op de bodem in de aarde. Blijft er bij het uittrekken geen vochtige aarde aan hangen, dan is het tijd.

• geef flink water, tot het uit het afvoergat loopt
• giet na ongeveer een kwartier het water uit de schotel of sierpot
• giet niet in het hart van de bladrozet: water tussen de bladeren leidt tot rot
• gebruik water op kamertemperatuur; gewoon kraanwater is prima, en regenwater uit de regenton of de regenput – in Vlaanderen hebben veel huizen er een – ook
• in de winter, bij 15–18 °C, is een scheut water om de zes weken vaak genoeg

Goed om te weten: een geglazuurde keramieken pot laat geen water door zijn wand verdampen, een ongeglazuurde terracotta pot wel. In een geglazuurde pot blijft de aarde daarom langer vochtig – geef er dus wat minder vaak water.

Standplaats: waar staat een vrouwentong het best?

• Ideaal is een lichte plek zonder felle middagzon, bijvoorbeeld bij een raam op het oosten of westen. Aan een raam op het zuiden laat je haar langzaam wennen, anders krijgt ze lichte, ingedroogde brandvlekken.
• In halfschaduw groeit ze trager, maar blijft ze gezond. Daarom is ze een van de populairste planten voor de slaapkamer. In diepe schaduw vervaagt de tekening op de bladeren en worden nieuwe bladeren slap.
• In een badkamer met raam heeft ze geen last van vochtige lucht, zolang het er warm is. Meer soorten voor die plek vind je in planten voor de badkamer.
• In juli en augustus mag ze naar buiten, op een beschut balkon of terras onder een afdak – eerst in de halfschaduw, en zo dat een regenachtige week de pot niet laat vollopen. Haal haar weer binnen zodra het ’s nachts kouder wordt dan 10 °C.
• Tegen droge lucht van de verwarming kan ze goed. Vermijd wel een koude stenen vensterbank en tocht als je het raam openzet.

De juiste potgrond en voeding

Een vrouwentong heeft luchtige grond nodig die na het water geven snel opdroogt. Cactusgrond is daarvoor geschikt. Je kunt ook turfvrije potgrond half om half mengen met zand, perliet, puimsteen of hydrokorrels (in Vlaanderen vaak argex genoemd); gewone potgrond alleen houdt te lang water vast. Geef van maart tot en met augustus ongeveer eens per vier weken cactusvoeding in halve dosering en in de herfst en winter helemaal niets. In het jaar dat je verpot, is voeding niet nodig, omdat verse grond genoeg voedingsstoffen bevat. Veel van deze regels gelden voor alle planten die water opslaan – meer daarover lees je in vetplanten verzorgen.

Welke pot past bij een sansevieria?

• met afvoergat, of als kweekpot in een sierpot: water mag nooit bij de wortels blijven staan
• zwaar en stabiel: hoge bladeren maken een lichte pot kopzwaar
• liever breed dan diep: de wortelstok groeit in de breedte, en in een diepe pot blijft onderin natte aarde zitten waar geen wortel bij komt
• ruimte voor de wortelstok: een krachtige wortelstok kan een plastic pot vervormen en zelfs keramiek laten barsten. Verpot zodra de kweekpot gaat uitpuilen.

Het best werkt de combinatie van kweekpot en sierpot. De vrouwentong groeit in een plastic pot met gaatjes, die in een keramische sierpot staat. Onze sierpotten zijn vanbinnen geglazuurd en hebben geen afvoergat. Doe er 2–3 cm hydrokorrels in, zodat de kweekpot niet in het water staat, en giet het overtollige water na een kwartier weg. Duwt de wortelstok later tegen de wand, dan raakt hij de zachte kweekpot en niet het keramiek. Plant je liever direct in keramiek, kies dan een bloempot met afvoergat en schotel die maar 2–4 cm wijder is dan de kluit.

Sansevieria verpotten: wanneer en hoe?

Een vrouwentong groeit langzaam en heeft maar om de twee tot vier jaar een nieuwe pot nodig, het liefst in het voorjaar. Het is tijd als er wortels uit het afvoergat groeien, de aarde nauwelijks nog water opneemt of de kweekpot vervormt.

• Geef twee à drie dagen van tevoren geen water – droge aarde laat makkelijker los.
• Pak de plant bij de voet en trek haar uit de pot; knip een vastzittende plastic pot zo nodig open.
• Schud de oude aarde los en snijd zachte of rotte wortels weg met een schoon mes.
• Leg een potscherf over het afvoergat van de nieuwe pot en doe er een laagje verse aarde in.
• Zet de plant even diep als eerst, vul rondom aan met aarde en druk die licht aan.
• Geef pas na drie tot zeven dagen water, zodat kleine wondjes aan de wortels kunnen opdrogen.

Hoe je omgaat met een pot zonder gat, lees je in plant verpotten stap voor stap.

Sansevieria stekken: delen, uitlopers en bladstek

• Delen: snijd bij het verpotten de wortelstok met een scherp mes in stukken met elk minstens één bladrozet en eigen wortels. Laat de snijvlakken een dag drogen en pot de delen apart op.
• Uitlopers: haal jonge plantjes die naast de moederplant uit de wortelstok komen los zodra ze een paar bladeren en eigen wortels hebben.
• Bladstek: snijd een gezond blad in stukken van 5–10 cm, laat ze een à twee dagen drogen en steek ze met de onderkant naar beneden 2–3 cm diep in licht vochtig zand of cactusgrond. Je kunt ze ook eerst in een glas water laten wortelen. Het duurt vaak weken tot maanden voordat er wortels en nieuwe scheuten komen.

Goed om te weten: bij soorten met een gele rand, zoals ‘Laurentii’, verliezen bladstekken die rand en worden de jonge plantjes helemaal groen. Wil je dezelfde tekening, deel de plant dan of gebruik uitlopers.

Bekende soorten vrouwentong

Bloeit een sansevieria?

Ja, maar niet vaak. Oudere planten maken meestal in het voorjaar of de zomer een bloeistengel met kleine, witgroene bloemen die ’s avonds zoet geuren en kleverige nectar afscheiden. Vaak bloeit een vrouwentong na een periode van stress, bijvoorbeeld als de pot te krap is geworden. De rozet waaruit de stengel groeit, maakt daarna geen nieuwe bladeren meer, maar de plant loopt opnieuw uit vanuit de wortelstok. Knip de uitgebloeide stengel bij de voet af.

Zachte, gele of bruine bladeren: oorzaken en oplossingen

De sansevieria bevat saponinen en is licht giftig voor katten en honden: na wat knabbelen kunnen braken en diarree volgen. Zet haar daarom zo neer dat huisdieren en kleine kinderen niet bij de bladeren kunnen, bijvoorbeeld op een plank of een ladekast. Heeft een kind van de plant gegeten, bel dan in Nederland de huisarts of de huisartsenpost en in België het Antigifcentrum (070 245 245); bij ernstige klachten bel je 112. Met een huisdier ga je naar de dierenarts.

Veelgestelde vragen