Planten voor de slaapkamer: 10 makkelijke soorten en wat ze echt doen

Zuiveren planten de lucht in je slaapkamer?

Nauwelijks meetbaar. De bekende lijstjes met ‘luchtzuiverende’ kamerplanten gaan terug op een NASA-onderzoek uit 1989. Daarin werden planten getest in kleine, luchtdicht afgesloten kamers – omstandigheden die weinig te maken hebben met een gewone woning. Onderzoekers van Drexel University in Philadelphia zetten in 2019 een twaalftal van zulke studies uit dertig jaar op een rij. Hun conclusie: om evenveel vervuilende stoffen weg te werken als de gewone luchtverversing van een gebouw, zou je 10 tot 1000 planten per vierkante meter vloer nodig hebben.

Ventileren en luchten werkt veel beter. Laat een ventilatierooster of klapraampje continu open en zet het raam ’s ochtends na het opstaan en ’s avonds voor het slapengaan een paar minuten wijd open; in de winter is vijf minuten genoeg. Planten zijn in de slaapkamer om andere redenen de moeite waard. Ze verdampen water via hun bladeren en maken droge lucht van de verwarming iets vochtiger. En de meeste mensen ervaren een kamer met wat groen als rustiger en huiselijker.

Voor de bewering dat een bepaalde kamerplant je beter laat slapen, bestaat geen overtuigend bewijs. Wat wel helpt, is een koele, donkere en goed geventileerde slaapkamer – en daar passen planten prima in.

Nemen planten ’s nachts zuurstof weg?

Nauwelijks: dat planten ’s nachts gevaarlijk veel zuurstof verbruiken, is een fabel. Ze ademen ook ’s nachts en verbruiken dan wat zuurstof, maar het gaat om heel kleine hoeveelheden. Een slapende volwassene ademt per uur ongeveer 10 tot 12 liter koolstofdioxide uit; een flinke kamerplant met een vierkante meter bladoppervlak geeft ’s nachts hooguit een tiende liter per uur af. Twee of drie planten veranderen de lucht in je slaapkamer dus praktisch niet – de persoon naast je in bed doet dat veel meer.

Je leest vaak dat vrouwentong, aloë vera of orchideeën ’s nachts zuurstof maken. Dat klopt niet. Deze zogenoemde CAM-planten openen hun huidmondjes ’s nachts om water te sparen en nemen dan koolstofdioxide op. Zuurstof maakt een plant alleen bij licht, via de fotosynthese, dus overdag. Voor je nachtrust maakt dat niets uit. Omdat CAM-planten zuinig zijn met water, zijn het wel makkelijke slaapkamerplanten.

10 planten voor de slaapkamer op een rij

De gegevens over katten en honden komen uit de database met giftige planten van de Amerikaanse dierenbeschermingsorganisatie ASPCA. ‘Niet giftig’ betekent niet dat een kat ongestraft aan de graslelie kan blijven knagen: van grote hoeveelheden plantenmateriaal kan een dier ook dan gaan braken. Lepelplant en epipremnum bevatten calciumoxalaatkristallen die mond en keel irriteren; aloë, crassula en vrouwentong geven vooral maag- en darmklachten. Dat geldt ook voor kleine kinderen. Heeft een kind van een plant gegeten, bel dan in Nederland de huisarts of de huisartsenpost en in België het Antigifcentrum (070 245 245); bij ernstige klachten bel je 112. Met een huisdier ga je naar de dierenarts.

Ben je vaak weg en vergeet je weleens water te geven, kies dan de vrouwentong, de crassula of andere vetplanten. Voor een slaapkamer met een raam op het noorden zijn vrouwentong, bergpalm, epipremnum en zamioculcas geschikt; aloë vera en crassula hebben juist een licht raam op het zuiden of westen nodig.

Waar zet je planten in de slaapkamer?

• Eerst het licht: twee à drie meter van het raam krijgt een plant nog maar een fractie van het daglicht. Aloë vera, crassula en vlinderorchidee horen bij het raam; vrouwentong, bergpalm en epipremnum kunnen ook verder de kamer in.
• Niet boven de verwarming: op een vensterbank boven de radiator drogen bladeren en aarde snel uit. Een krukje of plantentafeltje naast het raam is meestal een betere plek.
• Let op bij het luchten: koude tocht schaadt tropische planten in de winter. Zet ze even opzij als je het raam wijd openzet.
• Slaap je met het raam open en de verwarming uit, kies dan soorten die tegen koelte kunnen. Vrouwentong, aloë, crassula en graslelie verdragen ongeveer 10–12 °C als je ze droger houdt; lepelplant, epipremnum en vlinderorchidee hebben het ’s nachts liever niet kouder dan 15 °C.
• Nachtkastje: een kleine plant in een zware sierpot van keramiek valt minder snel om als je ’s nachts naar je wekker of telefoon grijpt.
• Hoek van de kamer: één grote plant in een vloerpot oogt rustiger dan veel kleine potjes. Voor een gemiddelde slaapkamer zijn één grote of twee à drie kleinere planten genoeg.
• Stof: veeg grote bladeren om de paar weken af met een vochtige doek. De plant vangt zo meer licht, en er dwarrelt minder stof door de kamer.

Welke planten zet je beter niet in de slaapkamer?

• Sterk geurende planten zoals lelies, hyacinten, jasmijn of gardenia: hun geur kan gevoelige mensen ’s nachts storen en hoofdpijn geven.
• Treurvijg (Ficus benjamina): allergenen uit het melksap komen met stof op de bladeren terecht en zo in de lucht. De treurvijg geldt als een van de bekendste allergieveroorzakers onder de kamerplanten.
• Klimop: staat vaak in lijstjes als luchtzuiveraar, maar is giftig voor katten en honden en krijgt in warme, droge slaapkamerlucht snel last van spint.
• Giftige planten als er een peuter of een kat in de slaapkamer slaapt – kies dan graslelie, bergpalm, vlinderorchidee, peperomia of pachira.
• Varens en calathea’s als je weinig thuis bent: ze hebben een hoge luchtvochtigheid nodig en drogen in de lucht van de verwarming snel uit. Zulke soorten doen het beter in de badkamer – ideeën vind je in planten voor de badkamer, met en zonder raam.
• Heel grote planten in een kleine kamer: ze nemen licht en ruimte weg.
• Constant natte potgrond als je allergisch bent voor schimmels: op vochtige aarde kunnen schimmels groeien. Mensen met een allergie krijgen daarom vaak hydrocultuur aangeraden: planten in hydrokorrels (in Vlaanderen vaak argex genoemd) met een waterstandsmeter.

Goed om te weten: lavendel en valeriaan staan in veel lijstjes voor een betere nachtrust. Lavendel heeft als kamerplant volle zon en een koele winterplek nodig en kwijnt in een gemiddelde slaapkamer meestal binnen een paar weken weg; een zakje gedroogde lavendel bij je kussen is makkelijker. Valeriaan is een tuinplant, en het rustgevende effect dat eraan wordt toegeschreven, komt uit preparaten van de wortel – niet van een plant naast je bed.

Slaapkamer­planten in de winter: droge lucht en weinig licht

Van november tot februari is het buiten vaak grijs en binnen droog: in verwarmde kamers zakt de relatieve luchtvochtigheid geregeld naar 30–40%. Zo komen je planten de winter goed door:

• zet ze dichter bij het raam, maar niet op de vensterbank boven de verwarming
• geef minder water: de planten groeien nauwelijks en verbruiken minder. Voel met je vinger of de aarde 2–3 cm diep droog is.
• geef van oktober tot en met februari geen plantenvoeding
• zet de pot voor wat meer luchtvochtigheid op een schaal met hydrokorrels of grind en een laagje water – de bodem van de pot mag het water niet raken
• geef water op kamertemperatuur: laat de gieter een nacht in de kamer staan
• bekijk regelmatig de onderkant van de bladeren: spint vermeerdert zich in warme, droge lucht bijzonder snel

Welke pot kies je: sierpot of bloempot met gat?

In de slaapkamer staan planten op een nachtkastje, een ladekast of een houten vloer – daar mag geen water uitlopen. Het handigst is een sierpot: de plant blijft in haar plastic kweekpot met gaatjes, en die zet je in de dichte pot. Onze keramische sierpotten zijn vanbinnen geglazuurd en hebben bewust geen gat in de bodem, zodat er niets op je meubels drupt. Zo voorkom je dat er water in de pot blijft staan:

• doe een laagje hydrokorrels of grind van 2–3 cm in de sierpot, zodat de kweekpot daarop staat en niet in het water
• geef water, wacht ongeveer een kwartier en giet het overtollige water uit de sierpot
• of neem de plant er voor het water geven uit, geef haar in de gootsteen flink water, laat haar uitlekken en zet haar terug
• kies een sierpot die ruim genoeg is om de kweekpot er zonder wrikken uit te tillen

Wil je liever direct in keramiek planten, neem dan een bloempot met afvoergat en schotel en leg een potscherf of een stukje gaas over het gat, zodat de aarde niet wegspoelt. De nieuwe pot mag 2–4 cm wijder zijn dan de kluit; hoe je dat aanpakt, lees je in plant verpotten stap voor stap. Welke maat bij welke plant past:

Een plant voor de slaapkamer cadeau geven

Een sterke plant in een mooie sierpot is een fijn cadeau bij een verhuizing of voor iemand die net met kamerplanten begint. Kies een soort die fouten vergeeft – vrouwentong, graslelie of vlinderorchidee – en schrijf drie verzorgingsregels op een kaartje: de standplaats, hoe vaak water geven en nooit water in de sierpot laten staan. Planten verkopen we niet, wel de pot die erbij past. Op verzoek pakken we hem gratis in, in een doos van gerecycled papier met een kaartje dat we met de hand voor je schrijven. Meer ideeën vind je bij onze cadeaus voor een housewarming.

Veelgestelde vragen