Erwtensoep (snert): recept, tips en serveren uit de soepterrine
Met dit recept voor erwtensoep maak je een dikke, echte snert: groene spliterwten, een speklap of krabbetjes, rookworst, knolselderij, prei en wortel, en 2 tot 2,5 uur op een laag vuur. Je vindt hier de hoeveelheden voor 4 en 8 personen, het stappenplan, hoe dik snert hoort te zijn, een vegetarische variant en hoe je de soep warm uit de soepterrine op tafel zet.
Erwtensoep: recept en ingrediënten voor 4 en 8 personen
| Ingrediënt | 4 personen | 8 personen |
|---|---|---|
| Groene spliterwten | 250 g | 500 g |
| Koud water | 1–1,25 l | 2–2,5 l |
| Speklap (buikspek) of krabbetjes | 250 g | 500 g |
| Rookworst | 1 | 2 |
| Knolselderij (in Vlaanderen: knolselder) | ¼ knol | ½ knol |
| Prei | 1 stengel | 2 stengels |
| Winterpeen of wortels | 1 kleine winterpeen of 2 wortels | 1 grote winterpeen of 4 wortels |
| Ui | 1 | 2 |
| Kruimige aardappel, voor de binding | 1–2 | 2–3 |
| Laurierblad | 1 | 2 |
| Selderij (snijselderij) of selderijblad | een paar takjes | een bosje |
| Peper en zout | naar smaak | naar smaak |
Reken als hoofdgerecht op 400–500 ml soep per persoon; deze hoeveelheden geven ongeveer 2 en 4 liter dikke soep. Voor 8 personen heb je een pan van minstens 5 liter nodig, het liefst met een dikke bodem. Een bouillonblokje is niet nodig als je vlees meekookt; kook je zonder vlees, gebruik dan groentebouillon.
Snert of erwtensoep?
Er is geen verschil: snert is de volkse naam voor erwtensoep. Sommige mensen noemen alleen de extra dikke soep van de tweede dag snert. Het is bij uitstek winterkost: bij snertweer, na een winterwandeling of bij de koek-en-zopie langs het natuurijs, waar je naast warme chocolademelk vaak ook een kop erwtensoep kunt krijgen.
Spliterwten zijn gedroogde, gepelde erwten die in tweeën zijn gespleten. Ze zitten vol eiwit en vezels, en door het lange koken vallen ze uit elkaar tot de dikke, groene soep die je kent. Voor echte snert heb je dus gedroogde spliterwten nodig, geen doperwten uit de diepvries.
Erwtensoep maken: stap voor stap
- 1. Spoel de spliterwten af in een vergiet. Weken is niet nodig; geweekte erwten zijn alleen iets sneller gaar.
- 2. Doe erwten, koud water en het vlees in een grote pan met een dikke bodem. Breng alles langzaam aan de kook en schep het grijze schuim eraf.
- 3. Zet het vuur laag, leg het deksel schuin op de pan en laat de soep 1 uur zachtjes koken. Roer om de 10 minuten en schraap daarbij over de bodem: erwtensoep brandt snel aan.
- 4. Snijd intussen knolselderij, wortel, ui en aardappel in kleine blokjes en de prei in ringen.
- 5. Haal het vlees na een uur uit de pan. Doe de groenten en het laurierblad erbij en laat de soep nog 45–60 minuten zachtjes koken, tot de erwten uit elkaar vallen en de soep dik is.
- 6. Haal het vlees van het bot en het zwoerd, snijd het in stukjes en doe het terug in de soep.
- 7. Leg de rookworst er de laatste 15–20 minuten heel in. Rookworst is al gaar en hoeft alleen warm te worden; laat de soep dan niet meer koken, anders barst het velletje.
- 8. Vis het laurierblad eruit, breng op smaak met peper en pas op het laatst met zout – rookworst en spek zijn al zout – en roer de fijngesneden selderij erdoor.
Zo dik hoort erwtensoep te zijn
Echte erwtensoep is dik: volgens de oude regel moet een lepel er rechtop in kunnen blijven staan. Zover hoeft het niet te gaan, maar de soep moet zo dik zijn dat hij van de lepel glijdt in plaats van loopt.
- Erwtensoep dikt flink in als hij afkoelt. Haal de pan daarom van het vuur als de soep nog net iets dunner is dan je hem wilt eten.
- Te dun? Laat de soep zonder deksel nog wat inkoken of prak een deel van de erwten en de aardappel fijn tegen de wand van de pan.
- Te dik? Roer er in kleine scheutjes heet water of bouillon door.
- Grof of glad: de meeste mensen houden de groenten heel. Wil je de soep gladder, pureer dan de helft met een staafmixer voordat het vlees en de rookworst erin gaan.
- De tweede dag smaakt erwtensoep vaak nog beter: de smaken trekken in elkaar en de soep is dikker.
Rookworst, speklap of krabbetjes: welk vlees?
| Vlees | Wat het doet | Wanneer erin |
|---|---|---|
| Speklap (buikspek) | geeft vet en een volle smaak | vanaf het begin; daarna in stukjes terug in de soep |
| Krabbetjes (varkensribbetjes) | veel smaak van het bot | vanaf het begin; daarna het vlees van het bot halen |
| Varkenspootje | gelatine voor een dikke, gebonden soep, zoals in ouderwetse erwtensoep | vanaf het begin; daarna verwijderen |
| Hamschijf of schouderkarbonade | mager vlees in stukjes | vanaf het begin |
| Rookworst | de rooksmaak die bij snert hoort | de laatste 15–20 minuten, alleen meewarmen |
| Katenspek | hoort niet in de soep, maar op roggebrood ernaast | bij het serveren |
Je kunt de vleessoorten combineren: een speklap voor de smaak en een paar krabbetjes voor de binding is een veelgebruikte mix. Hoe meer vlees met bot je meekookt, hoe voller de soep.
Vegetarische erwtensoep
- Kook de erwten in groentebouillon in plaats van in water met vlees.
- Fruit de ui eerst in een scheut olie en voeg een theelepel gerookt paprikapoeder toe voor de rooksmaak.
- Gebruik een vegetarische rookworst of gerookte tofu in blokjes en doe die er pas aan het eind in.
- Een extra aardappel en wat meer knolselderij maken de soep vol en gebonden.
- Laat de erwten de volle tijd koken: vegetarische snert moet net zo dik worden.
Erwtensoep serveren uit de soepterrine
Erwtensoep eet je samen, uit één grote pan of terrine midden op tafel. In een soepterrine met deksel blijft de soep warm en schept iedereen zelf nog eens op. Spoel de terrine en de borden vooraf om met heet kraanwater, zodat de soep niet meteen afkoelt; giet nooit kokend water in een terrine die net uit een koude kast of schuur komt.
| Servies | Inhoud | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Soepterrine 2,5 l | 2,5 l | de eerste ronde voor 6–8 personen, met deksel en handgrepen |
| Soepterrine 1,5 l | 1,5 l | ongeveer 4 personen |
| Diep bord 22 cm | 500 ml | een flinke portie als hoofdgerecht |
| Soepkom met twee oren 400 ml | 400 ml | een kleinere portie of een kinderportie; de oren worden nauwelijks warm |
Snijd de rookworst in plakjes en schep die in de terrine of leg ze op een apart bord. De pollepel leg je op een schoteltje naast de terrine. Het roggebrood met katenspek leg je op een plank of een serveerplateau: een plakje Fries roggebrood met boter, een dun plakje katenspek en voor wie wil een beetje mosterd. Welk serveergoed je waarvoor gebruikt, lees je in serveerschaal, terrine of sauskom.
Soepterrines van 1,5 en 2,5 liter, diepe borden en soepkommen van steengoed, met de hand geglazuurd en vaatwasserbestendig.
Bekijk de soepterrinesProblemen met erwtensoep en oplossingen
| Probleem | Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Soep is aangebrand | vuur te hoog, te weinig geroerd, dunne pan | giet de soep zonder te schrapen over in een schone pan en proef of de brandsmaak meevalt |
| Erwten worden niet zacht | oude erwten of erg kalkrijk water | langer koken en zo nodig water bijgieten; let bij het kopen op de houdbaarheidsdatum |
| Soep is te dun | te veel water of te kort gekookt | zonder deksel laten inkoken of een deel van de erwten fijnprakken |
| Soep is te dik | lang gekookt of afgekoeld | scheutjes heet water of bouillon erdoor roeren |
| Soep is te zout | te vroeg gezouten, zout vlees | verdunnen met water of ongezouten bouillon, eventueel met een extra aardappel die je meekookt en fijnprakt |
| Rookworst is gebarsten | de worst heeft meegekookt | rookworst alleen laten meewarmen in soep die niet meer kookt |
Erwtensoep bewaren, invriezen en opwarmen
- Laat de soep snel afkoelen, bijvoorbeeld verdeeld over een paar kleinere bakken, en zet hem binnen twee uur in de koelkast. Daar blijft hij 2–3 dagen goed.
- Invriezen kan tot ongeveer 3 maanden, het liefst in porties. De rookworst kun je apart invriezen of vers toevoegen bij het opwarmen.
- Opwarmen doe je op een laag vuur, met een scheutje water, en al roerend: bij het opwarmen brandt erwtensoep nog sneller aan dan bij het koken.
- In de magnetron warm je een portie op in een soepkom of diep bord van steengoed, afgedekt, in stappen van een minuut, en roer je tussendoor.
Zin in een heldere soep uit de terrine? Lees dan het recept voor kippensoep.
Veelgestelde vragen
Moet je spliterwten weken voor erwtensoep?
Nee. Spoel ze af in een vergiet en kook ze direct. Geweekte erwten zijn alleen wat sneller gaar.
Hoeveel water op 500 gram spliterwten?
Ongeveer 2–2,5 liter. Met 2 liter krijg je een heel dikke snert; bij het opwarmen voeg je zo nodig water toe.
Hoe lang moet erwtensoep koken?
Ongeveer 2–2,5 uur op een laag vuur: een uur met het vlees, dan nog 45–60 minuten met de groenten, tot de erwten uit elkaar vallen.
Wanneer doe je de rookworst in de erwtensoep?
De laatste 15–20 minuten. Rookworst is al gaar en hoeft alleen warm te worden; laat de soep dan niet meer koken, anders barst het velletje.
Wat is het verschil tussen snert en erwtensoep?
Er is geen verschil: snert is de volkse naam voor erwtensoep. Soms noemen mensen alleen de extra dikke soep van de tweede dag snert.
Hoe lang kun je erwtensoep bewaren?
In de koelkast 2–3 dagen, in de vriezer ongeveer 3 maanden. Warm hem op een laag vuur op met een scheutje water.
Wat eet je bij erwtensoep?
Traditioneel roggebrood met katenspek, met een beetje mosterd. De plakjes rookworst gaan in de soep of op een apart bord.
Hoe krijg je erwtensoep dik?
Laat hem langer zonder deksel inkoken, kook een kruimige aardappel mee of prak een deel van de erwten fijn. Na het afkoelen wordt erwtensoep vanzelf dikker.
Soepterrines van 1,5 en 2,5 liter van steengoed, met deksel: zo blijft je erwtensoep op tafel lekker warm.
Bekijk de soepterrines
