Porselein: merken en verzamelen
Royal Delft Museum bezoeken: fabriek, schilders en tips
Het Royal Delft Museum is het museum van De Koninklijke Porceleyne Fles aan de Rotterdamseweg in Delft, de enige Delftse aardewerkfabriek uit de zeventiende eeuw die nog werkt. Je ziet er de historische collectie, loopt door de werkende fabriek en kijkt de schilders over de schouder mee. Hier lees je wat je er ziet, hoe je je bezoek plant en hoe je het combineert met de binnenstad en Museum Prinsenhof.
Royal Delft Museum: museum en werkende fabriek
Het Royal Delft Museum combineert een museum over Delfts blauw met een fabriek waar het aardewerk nog altijd met de hand wordt gemaakt en beschilderd. Het hoort bij De Koninklijke Porceleyne Fles, die in 1653 werd opgericht. Een bezoek duurt met de audiotour ongeveer een uur; reken daarna nog op een kwartier tot een halfuur voor de winkel.
| Praktisch | Royal Delft Museum |
|---|---|
| Adres | Rotterdamseweg 196, 2628 AR Delft |
| Wat je ziet | museumzalen met historisch en modern Delfts blauw, de werkende fabriek en schilders aan het werk |
| Duur | ongeveer een uur met de audiotour, plus tijd voor de winkel |
| Audiotour | bij het ticket inbegrepen, in acht talen, waaronder Nederlands |
| Extra | schilderworkshops, rondleidingen, high tea en lunch in Brasserie1653 |
| Toegankelijkheid | rolstoeltoegankelijk, behalve voor elektrische rolstoelen en scootmobielen; een rolstoel kun je lenen en hulphonden zijn welkom |
| Tickets | online of bij de balie; vooraf reserveren wordt aangeraden |
Wil je vooraf meer weten over de fabriek en het merkteken op de onderkant, lees dan Royal Delft: geschiedenis, merkteken en jaarletters.
Wat zie je in de museumzalen?
Het museum begint met vijf themazalen die samen ruim 370 jaar ambacht laten zien. Daarna loop je door de oudere museumzalen en zo de fabriek in.
| Thema | Wat je er ziet |
|---|---|
| Topstukken | acht bijzondere stukken, van eeuwenoude klassiekers tot een grote Nijntje van Delfts blauw |
| De ambachtslieden | de vakmensen van Royal Delft en hun werk |
| Het ambacht | stap voor stap hoe Delfts blauw ontstaat, als voorbereiding op de fabriek |
| De Porceleyne Fles | de geschiedenis van de fabriek sinds 1653, met de bouwkeramiek waar het bedrijf ook om bekend is |
| De invloed van China | hoe Chinees porselein de basis legde voor het traditionele Delfts blauw |
Die laatste zaal laat goed zien waar het allemaal begon: in de zeventiende eeuw volgden Delftse plateelbakkers het Chinese porselein na dat de VOC naar de Republiek bracht. Hoe die navolging technisch werkte, lees je in Delfts blauw: geschiedenis en technieken.
De fabriek: zo ontstaat Delfts blauw
In de fabriek zie je het ambacht van dichtbij. Royal Delft maakt het handbeschilderde Delfts blauw nog op de traditionele manier, in deze stappen:
- Klei: de massa bestaat uit ongeveer tien grondstoffen, waaronder klei, kaolien, kwarts, veldspaat en krijt. Met water gemalen ontstaat er vloeibare klei.
- Gieten: de vloeibare klei gaat in gipsmallen. Het gips trekt water uit de klei, zodat er een stevige wand ontstaat, en de rest wordt weer uitgegoten. Daarna worden de naden met de hand bijgewerkt en glad gesponsd.
- Eerste stookbeurt: na een dun laagje engobe gaat het stuk de oven in op 1100 °C en komt het na 24 uur als biscuit tevoorschijn.
- Schilderen: de schilders zetten eerst de omtrekken met houtskool en schilderen het decor dan uit de vrije hand, met penselen van marter- en eekhoornhaar. De verf is gebaseerd op kobaltoxide en ziet er zwart uit; met meer of minder water maken ze lichtere en donkerdere tinten.
- Glazuren en tweede stookbeurt: het glazuur wordt erop gespoten en is eerst wit en dekkend. In de tweede stookbeurt van 24 uur op 1200 °C wordt het glazuur doorzichtig en kleurt de zwarte verf blauw.
- Controle en merk: elk stuk wordt gecontroleerd en draagt op de onderkant de signatuur met de letters JT, een apothekersfles en het woord ‘Delft’.
Meesterschilder word je bij Royal Delft na een interne opleiding van ongeveer acht jaar. Kijk bij de schilders vooral naar de penseelvoering: hoe een lijn dikker en dunner wordt en hoe een vlak van licht naar donker verloopt. Dat verloop zie je later terug als je thuis een handbeschilderd stuk naast een gedrukt decor legt.
Naast handbeschilderd werk maakt Royal Delft ook collecties met een gedrukt decor, zoals Blueware en Peacock Symphony. Daar is het decor gedrukt: je ziet geen penseelstreken, en elk exemplaar is precies gelijk.
Schilderworkshop, rondleiding en high tea
Naast het gewone bezoek biedt Royal Delft een aantal activiteiten aan waarvoor je vooraf reserveert:
- Schilderworkshop: je schildert een tegel of bord in de stijl van de meesterschilders. Een workshop met tegels duurt ongeveer een tot anderhalf uur, met een bord ongeveer anderhalf uur. Gebakken stukken worden na ongeveer vijf tot zes weken opgestuurd; ophalen kan niet.
- Rondleiding: groepen kunnen een rondleiding met gids boeken, onder meer in het Nederlands, Engels, Duits en Frans. Daarnaast is er een rondleiding achter de schermen van de fabriek.
- High tea: in Brasserie1653 duurt de high tea ongeveer vijf kwartier, met zoete en hartige hapjes, soep, scones en sandwiches; lunchen kan er ook.
- Kinderen: er is een speurtocht en er zijn kinderworkshops.
Wat er precies op het programma staat, wisselt. Kijk voor het actuele aanbod, de tijden en de prijzen op de website van het museum. Thuis zelf aan de slag met verf en penseel? In keramiek schilderen lees je welke verf je nodig hebt.
Je bezoek aan Royal Delft plannen
- Tickets: koop ze online of bij de balie. Met een Museumkaart heb je volgens het museum geen apart ticket nodig; toon de kaart bij de balie en kijk vooraf naar de actuele voorwaarden.
- Reserveren: voor een schilderworkshop of high tea is reserveren nodig; ook voor het museum raadt Royal Delft aan vooraf te boeken.
- Groepen: vanaf vijftien personen meld je je groep vooraf aan.
- Fotograferen: foto’s en video zijn toegestaan; voor lampen, flitsers, statieven en selfiesticks heb je schriftelijke toestemming nodig.
- Tassen: tassen tot A4-formaat mogen mee, grotere tassen gaan in een gratis kluisje.
- Winkel en brasserie: de flagshipstore en Brasserie1653 zijn ook zonder ticket toegankelijk. Aan de Markt in de binnenstad heeft Royal Delft daarnaast een brandstore.
- Bereikbaarheid: het museum ligt aan de Rotterdamseweg, buiten de historische binnenstad. De route met openbaar vervoer, fiets of auto vind je op de website van het museum.
Openingstijden en prijzen veranderen; daarom noemen we ze hier niet. Kijk vlak voor je bezoek op de website van het museum.
Een dag in Delft: museum, binnenstad en Prinsenhof
Delft is klein genoeg om een museumbezoek te combineren met een wandeling door de binnenstad. Een mogelijke dag:
| Moment | Programma |
|---|---|
| Ochtend | Royal Delft Museum: museumzalen en fabriek |
| Lunch | Brasserie1653 bij het museum of een terras in de binnenstad |
| Begin van de middag | de Markt met het stadhuis en de Nieuwe Kerk, waar Willem van Oranje en andere leden van het Huis van Oranje begraven liggen |
| Later in de middag | Museum Prinsenhof Delft, in het voormalige klooster waar Willem van Oranje in 1584 werd vermoord, en de Oude Kerk met haar scheve toren |
| Einde van de dag | een wandeling langs de grachten |
In Museum Prinsenhof Delft zie je de geschiedenis van de stad, met ook Delfts aardewerk uit de bloeitijd. Kijk vooraf op de website welke zalen open zijn. In de Oude Kerk ligt de schilder Johannes Vermeer begraven, wiens Gezicht op Delft de stad wereldberoemd maakte.
Echt Delfts blauw kopen
In de museumwinkel en de brandstore koop je stukken uit de eigen fabriek: handbeschilderd of, bij collecties als Blueware, met een gedrukt decor. In souvenirwinkels elders in Nederland vind je ook veel blauw-wit aardewerk met een gedrukt decor, vaak zonder fabrieksnaam. Dat is niet verboden, want ‘Delfts blauw’ is geen beschermde naam, maar het is geen Royal Delft. Handbeschilderd werk van de fabriek herken je aan het merk met een fles, de letters JT en ‘Delft’, met de initialen van de schilder en een jaarcode. Hoe je een stuk dateert, staat in merktekens op porselein en aardewerk.
Meer Nederlands aardewerk en porselein zien
Wie de smaak te pakken heeft, kan verder kijken. In Den Haag maakte Rozenburg rond 1900 zijn beroemde eierschaalporselein, en het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een grote collectie Delfts aardewerk. Een overzicht van musea met keramiek en porselein vind je bij keramiek- en porseleinmusea in Nederland en België, en voor Fries aardewerk lees je over Makkumer aardewerk en het Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden.
Thuis: porselein voor elke dag
Na een middag tussen vitrines kijk je vaak anders naar je eigen servies. Voor dagelijks gebruik hoeft het niet kostbaar te zijn: ons witte porselein is dunwandig, licht doorschijnend, vaatwasserbestendig en geschikt voor de magnetron, in Porseleinwit en met Celadon-glazuur – bijvoorbeeld als porseleinen kop en schotel of als porseleinen mok voor de ochtendkoffie.
Kopjes, mokken en koffieservies van wit porselein voor elke dag.
Bekijk het porseleinVeelgestelde vragen
Waar is het Royal Delft Museum?
Aan de Rotterdamseweg 196 in Delft (2628 AR), bij de fabriek van De Koninklijke Porceleyne Fles, buiten de historische binnenstad.
Hoe lang duurt een bezoek aan Royal Delft?
Met de audiotour ongeveer een uur. Reken daarna nog een kwartier tot een halfuur voor de winkel, en meer tijd als je een workshop of high tea boekt.
Kun je bij Royal Delft zien hoe Delfts blauw wordt gemaakt?
Ja. Na de museumzalen loop je door de werkende fabriek, waar je de schilders aan het werk ziet. Ze schilderen met zwart ogende verf op basis van kobaltoxide, die pas in de oven op 1200 °C blauw wordt.
Kun je bij Royal Delft zelf schilderen?
Ja, er zijn schilderworkshops met tegels en borden; reserveer vooraf. Gebakken stukken worden na ongeveer vijf tot zes weken opgestuurd.
Is de Museumkaart geldig bij Royal Delft?
Volgens het museum heb je met een Museumkaart geen apart ticket nodig; je toont de kaart bij de balie. Vooraf reserveren wordt wel aangeraden.
Is Royal Delft toegankelijk met een rolstoel?
Ja, behalve voor elektrische rolstoelen en scootmobielen. Je kunt er een rolstoel lenen en hulphonden zijn welkom.
Is Royal Delft leuk met kinderen?
Ja, er is een speurtocht en er zijn kinderworkshops. In de fabriek zien ze van dichtbij hoe er geschilderd wordt.
Kun je de winkel van Royal Delft bezoeken zonder ticket?
Ja, de flagshipstore en Brasserie1653 zijn zonder ticket toegankelijk. In de binnenstad heeft Royal Delft ook een winkel aan de Markt.
Wit porselein voor koffie en thee: kopjes, mokken en koffieservies in Porseleinwit en Celadon.
Bekijk het porselein
