Keramiek maken en beschilderen
Wat maak je van klei? 12 projecten voor beginners
Wat maak je van klei als beginner? Begin met kleine projecten zoals een sieradenschaaltje, een vogeltje of onderzetters, en werk toe naar een lichthuisje, een wandklok of een beker. Hieronder staan twaalf projecten met de techniek, de hoeveelheid klei, de tijd en of je ze moet laten stoken; vijf ervan staan stap voor stap uitgelegd. Je leest ook welke klei bij welk project past, wat je met kinderen maakt en welke fouten je voorkomt.
Welke klei voor welk project?
Niet elke klei wordt blijvend hard. Kies eerst de soort die past bij wat je wilt maken:
| Soort klei | Hardt uit door | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Speelklei en plasticine | niet blijvend | spelen en oefenen met kleine kinderen, niet om te bewaren |
| Zelfdrogende of zelfhardende klei | drogen aan de lucht | decoratie, figuurtjes, hangers, sieradenschaaltjes |
| Ovenhardende polymeerklei | de gewone oven, ongeveer 110–130 °C | sieraden en kleine figuurtjes |
| Klei om te stoken | een keramiekoven, 900–1300 °C | onderzetters, vazen, bloempotten en servies |
Alles wat met water of eten in aanraking komt, moet van klei om te stoken zijn en gestookt worden; servies krijgt daarnaast een passend glazuur. Pure decoratie lukt ook met zelfdrogende klei of koud porselein. Welke klei je kiest, lees je in klei voor keramiek.
Wat maak je van klei? 12 projecten op een rij
| Project | Techniek | Moeilijkheid | Klei (richtwaarde) | Tijd | Stoken nodig? |
|---|---|---|---|---|---|
| Sieradenschaaltje | duimpotje uit een bal klei | heel makkelijk | 150–250 g | ongeveer 20 min | ja; als decoratie kan ook zelfdrogende klei |
| Onderzetter met bladafdruk | plaat met een sjabloon | makkelijk | 100–150 g per stuk | ongeveer 20 min | ja, anders niet bestand tegen vocht |
| Vogeltje | bal met uitgetrokken staart en snavel | makkelijk | 50–100 g | ongeveer 20 min | ja, of zelfdrogende klei |
| Kersthangers en cadeaulabels | plaat en koekjesvormen | makkelijk | 20–40 g per stuk | ongeveer 10 min | ja, of zelfdrogende klei |
| Wierookhouder | klein plaatje of bolletje met een gaatje | makkelijk | 80–150 g | ongeveer 20 min | ja |
| Lichthuisje | platen als een doos in elkaar zetten | gemiddeld | 400–600 g | 1–2 uur | ja |
| Wandklok | plaat van 6–8 mm met een gat voor het uurwerk | gemiddeld | 600–900 g | ongeveer 1 uur | ja |
| Dierfiguur, zoals een paard of kat | uit één stuk vormen, uithollen | gemiddeld | 200–400 g | 1–2 uur | ja |
| Vaas van rollen | rollentechniek | gemiddeld | 800–1200 g | 1,5–2 uur | ja |
| Kruidenpotje met een gat in de bodem | plaat tot een cilinder rollen, bodem aanzetten | gemiddeld | 700–900 g | ongeveer 1 uur | ja |
| Drinkschaal voor vogels | plaat over een kom leggen | gemiddeld | 1,5–2 kg | ongeveer 1 uur | ja, dicht gestookt |
| Beker van een plaat | cilinder, bodem en oor aanzetten | gemiddeld | 400–500 g | 1–1,5 uur | ja, met een glazuur voor eten en drinken |
De tijden gelden voor het vormen; drogen en stoken komen daar nog bij. Hoe je een bord uit een plaat klei maakt, lees je in bord maken van klei.
Vogeltje van klei: stap voor stap
- Rol een bal zo groot als een walnoot.
- Trek één kant met je vingers uit tot een staart en rond de andere kant af tot een kop.
- Knijp een klein snaveltje naar voren.
- Druk ogen en veren in met een naald of tandenstoker.
- Wil je er een hanger van maken, prik dan met een rietje een gaatje.
- Laat het vogeltje een paar dagen langzaam drogen en laat het daarna stoken – of beschilder het met acrylverf als je zelfdrogende klei gebruikt.
Dierfiguren: paard, kat en meer
- Begin met het lijf: een dikke rol of een ei.
- Maak de poten van vier korte, stevige rollen. Ruw de aanzetplekken op, bestrijk ze met slib en strijk de naden goed weg.
- Vorm hals en kop uit één stuk, zodat er niets afbreekt.
- Zet manen en staart aan met dunne reepjes klei, of kras ze in met een vork.
- Hol massieve delen die dikker zijn dan ongeveer 2 cm van onderen uit, of prik met een naald een gaatje in het lijf, zodat vocht in de oven kan ontsnappen.
Lichthuisje van kleiplaten
- Snijd uit een plaat van 5–6 mm dik met een papieren sjabloon vier wanden en twee dakhelften.
- Steek ramen en een deur uit met een mesje of een buisje.
- Ruw de randen op, bestrijk ze met slib, zet alles in elkaar en verstevig de naden aan de binnenkant met een dun rolletje klei.
- Laat de bodem open, zodat het huisje over een waxinelichtje past.
- Laat het huisje langzaam drogen, laat het stoken en glazuur of beschilder de buitenkant.
Met een echt waxinelichtje heeft het huisje genoeg openingen nodig voor lucht en warmte, en het hoort op een hittebestendige ondergrond; laat de kaars nooit zonder toezicht branden. Huisjes van zelfdrogende klei met lak zijn alleen geschikt voor ledlichtjes. Liever kant-en-klaar: ons keramieken huisje is met de hand met een penseel beschilderd.
Wandklok van klei
- Snijd een cirkel uit een plaat van 6–8 mm dik, bijvoorbeeld met een bord van 20–25 cm als sjabloon.
- Prik in het midden het gat voor de as van het uurwerk. Meet de as van je uurwerk en maak het gat ongeveer 15% groter, omdat de klei krimpt.
- Markeer de uren met afdrukken, kleine rolletjes of cijferstempels.
- Laat de klok heel langzaam onder folie drogen en keer hem regelmatig om, zodat de plaat niet kromtrekt.
- Monteer na het stoken het uurwerk en de wijzers.
Drinkschaal voor vogels
Een ondiepe schaal is een mooi project voor de tuin of het balkon. Rol een plaat van 8 mm dik uit, leg die over een omgekeerde kom van ongeveer 30 cm doorsnede die je met folie hebt bedekt, en laat hem leerhard worden. De rand moet zacht oplopen, zodat kleine vogels erin kunnen staan; een wat ruwere of matte binnenkant geeft ze houvast. Laat de schaal van steengoedklei dicht stoken en gebruik loodvrije glazuren.
- ververs het water dagelijks en maak de schaal regelmatig schoon met heet water
- zet hem op een open plek, waar een kat niet ongezien kan naderen
- maak de schaal in de winter leeg en zet hem binnen: ook steengoed kan beschadigen als water in fijne barstjes bevriest
Klei-ideeën voor kinderen
- een hand- of voetafdruk in een plaat klei als herinnering
- hangers met ingedrukte blaadjes en bloemetjes
- duimpotjes die later vrolijk beschilderd worden
- dieren van bolletjes en rolletjes, zoals een slak, schildpad of slang
- huisjes voor ledlichtjes
Voor kinderen is zelfdrogende klei handig, of klei om te stoken die je in een atelier laat bakken; met de allerkleinsten oefen je eerst met speelklei. Glazuurpoeder en oxiden blijven in handen van volwassenen. Ideeën om borden en mokken samen te beschilderen vind je in keramiek schilderen met kinderen.
Veelgemaakte fouten en de afwerking
- delen aan elkaar zetten zonder opruwen en slib: ze vallen er bij het drogen af
- te dikke, massieve figuren: die kunnen in de oven springen – hol ze uit of prik ze aan
- te snel drogen: scheuren
- te dunne delen zoals snavels, staarten of bloemblaadjes: die breken snel af
- zelfdrogende klei beschilderen voordat hij helemaal droog is
Werk van zelfdrogende klei beschilder je met acrylverf en bescherm je met blanke lak. Klei om te stoken gaat eerst in de biscuitbrand, wordt dan geglazuurd en daarna nog een keer gestookt – hoe dat gaat, lees je in keramiek glazuren. Motieven om te schilderen vind je in ideeën om keramiek te schilderen, gereedschap in pottenbakkersgereedschap voor beginners en tips om zonder eigen oven te beginnen in pottenbakken voor beginners.
Liever meteen klaar: waxinelichthouders, wierookhouders, mini-vaasjes en keramieken huisjes uit ons atelier.
Bekijk de woonkeramiekVeelgestelde vragen
Wat kun je als beginner van klei maken?
Een sieradenschaaltje uit een bal klei, onderzetters, kleine vogeltjes, hangers met koekjesvormen of een wierookhouder. Die lukken meestal al de eerste keer.
Wat kun je van klei maken zonder oven?
Met zelfdrogende klei maak je decoratie zoals hangers, figuurtjes en sieradenschaaltjes. Onderzetters, vazen voor water en servies moeten van klei om te stoken zijn en gestookt worden.
Hoe maak je een vogeltje van klei?
Trek uit een bal zo groot als een walnoot een staart en snavel, druk ogen en veren in, laat het drogen en laat het stoken of beschilder het.
Waarom springen kleifiguren in de oven?
Meestal zijn ze te dik en vanbinnen nog vochtig. Hol massieve delen uit of prik er een gaatje in en laat ze goed drogen.
Hoe zet je stukken klei aan elkaar zodat ze blijven zitten?
Ruw beide vlakken op, bestrijk ze met slib, druk ze stevig tegen elkaar en strijk de naad weg.
Hoeveel klei heb je nodig voor een beker?
Voor een beker van 250–300 ml ongeveer 400–500 g klei.
Kun je een lichthuisje van klei met een echte kaars gebruiken?
Als het gestookt is wel, op voorwaarde dat er genoeg openingen zijn voor lucht en het op een hittebestendige ondergrond staat. Laat de kaars nooit zonder toezicht branden.
Is een zelfgemaakte drinkschaal voor vogels vorstbestendig?
Reken er niet op. Maak de schaal vóór de eerste vorst leeg en zet hem binnen.
Waxinelichthouders, wierookhouders, mini-vaasjes en keramieken huisjes: woonkeramiek uit ons atelier, met de hand geglazuurd.
Naar de woonkeramiek
